Mensen die de cursus Honest Open and Proud (HOP) volgden, hebben significant minder zelfstigma. Dat blijkt uit een nieuw Duits onderzoek, gepubliceerd in The Lancet. Op basis hiervan pleiten de onderzoekers voor een brede toepassing van HOP binnen zowel de ggz als in het sociale domein. Kenniscentrum Phrenos leidt voor HOP de gespreksleiders op.
Stigma en vooroordelen rond psychische aandoeningen vormen een belangrijke belemmering voor herstel, het zoeken naar hulp en maatschappelijke inclusie van mensen met psychische problemen. Wanneer mensen te maken krijgen met stigma en discriminatie, worstelen zij veelal met de vraag of zij hun psychische aandoening aan anderen moeten vertellen. Met ‘zelfstigma’ wordt bedoeld dat je de negatieve vooroordelen overneemt en dus ook negatief gaat denken over jezelf.
Onlangs verscheen in The Lancet een onderzoeksartikel over de resultaten van een Duitse studie naar het groepsprogramma Honest, Open, Proud (HOP) (onderzoeksartikel in The Lancet, augustus 2026). In de studie werden 457 mensen willekeurig toegewezen aan een experimentele of een controlegroep. Terwijl de controlegroep (n= 151) ‘treatment as usual’ ontving, nam de experimentele groep (n=306) tevens deel aan HOP.
Positief effect van Honest Open and Proud (HOP)
Na zes weken rapporteerde de groep die de cursus Honest Open en Proud gevolgd hadden, significant minder zelfstigma. Dit verschil hield ook op langere termijn (na zes maanden) aan. Daarnaast werden significante positieve effecten gevonden op stigma-gerelateerde stress, depressieve symptomen, intentie om hulp te zoeken, kwaliteit van leven, herstel, schaamte en sociale inclusie. Uit een economische evaluatie bleek bovendien dat HOP kosteneffectief was in termen van winst in kwaliteit van leven.
Op basis van de gevonden resultaten pleiten de onderzoekers voor een brede toepassing van HOP binnen zowel de ggz als in het sociale domein.
Over HOP – volg de trainingen
HOP is ruim tien jaar geleden ontwikkeld in de Verenigde Staten en door Phrenos aangepast aan de Nederlandse context. Centraal bij HOP staat het verkennen van óf je open wilt zijn over psychische problemen, en zo ja, de manier waarop je hier open over wilt zijn, en hoe je (zelf)stigma wilt doorbreken. HOP bestaat uit een viertal groepsbijeenkomsten die worden begeleid door twee geschoolde HOP facilitators.
Mensen die getraind willen worden in HOP, kunnen bij Kenniscentrum Phrenos een facilitatortraining volgen. Voorwaarde voor deelname is dat deelnemers zelf de basistraining HOP hebben doorlopen.
- HOP – landelijke Facilitator training start 18 november 2026.
- HOP – refresher training op 26 en 27 oktober. Nascholing voor HOP facilitators
In company trainingen en implementatietraject
Ook bestaat voor geïnteresseerde organisaties de mogelijkheid om binnen je eigen organisatie trainers HOP facilitators op te leiden. Dit kan ook incompany worden ingekocht. Er is ook een incompany implementatietraject dat bestaat uit een basistraining HOP en de HOP facilitatortraining (elk voor max 15 personen) en implementatiebegeleiding op maat.
Lees meer over HOP
- HOP – Honest, Open, Proud op de website van Phrenos
- Onderzoek in the Lancet: Rüsch, N, Schulz, C. e.a (2026). Real-World Effectiveness of the Peer-Led Honest, Open, Proud Programme for Self-Stigma Among Adults With Mental Illness: A Pragmatic, Multicentre, Randomised Controlled Trial. The Lancet Regional Health – Europe, august 2026.
