Op donderdag 12 november 2026 organiseert Kenniscentrum Phrenos het jaarlijkse Nationale Psychosecongres “ZIN” in Congrescentrum Antropia in Driebergen.
Zonder betekenis zijn we nergens. Een psychose kan iemands kijk op het leven en zingeving ingrijpend veranderen. Tegelijkertijd verandert zingeving en betekenis vaak ook voor naasten, die hun eigen zoektocht doormaken. Hulpverleners trachten een zinvolle bijdrage te leveren. Kortom, zingeving is belangrijk voor ons allemaal. Het 6e Nationale psychosecongres staat daarom in het teken van ‘Zingeving’. Aan de orde komt wat zingeving precies is, en hoe het een plek krijgt in behandeling, begeleiding en herstelinitiatieven. Het programma bestaat uit korte krachtige plenaire lezingen en twee workshopronden. Wij hebben er zin in!
Programma
| 9.00 uur | Ontvangst en registratie |
| 9.30 uur | Welkom en opening – door dagvoorzitters prof dr. Marieke Pijnenborg (Hoogleraar, vakgroep klinische en ontwikkelingsneuropsychologie Rijksuniversiteit Groningen en GGZ Drenthe) en Prof. dr. Wim Veling (psychiater en hoofd behandelzaken bij afdeling Psychosen, hoogleraar Psychiatrie bij RUG/UMCG en oprichter van het Netwerk Vroege Psychose) |
| 9.40 uur | Betekenis in de chaos. Psychose, zingeving en de zoektocht naar wat ertoe doet – door Carola van Alphen, voorzitter Anoiksis Een psychose zet niet alleen de werkelijkheid op losse schroeven. Ook alles wat betekenis geeft aan het leven kan gaan wankelen. Wat gebeurt er als niets meer vanzelfsprekend is? Als de wereld vol betekenis lijkt te zitten, of juist helemaal leeg wordt? En hoe vindt iemand na zo’n ontwrichtende ervaring opnieuw richting? In deze persoonlijke lezing deelt Carola van Alphen een verhaal over psychose, herstel en de zoektocht naar wat ertoe doet. Niet met de bedoeling om antwoorden te geven, maar om samen stil te staan bij vragen die vaak onderbelicht blijven. Want misschien gaat herstel niet alleen over het verminderen van symptomen, maar ook over het hervinden van verbinding, waardigheid en betekenis. Een lezing voor iedereen die nieuwsgierig is naar de menselijke kant van psychose. |
| 10.05 uur | prof. dr. Sanneke de Haan, Socrates Hoogleraar Psychiatrie en Filosofie, Erasmus School of Philosophy van Erasmus Universiteit en Universitair Docent Bio-ethiek en Ethiek van (geestelijke) gezondheid aan het Ethiek Instituut, Universiteit Utrecht |
| 10.30 uur | Nienke van Sambeek, onderzoeker, mede oprichter en bestuurslid Kwalitatief Onderzoekscollectief GGZ |
| 11.00 uur | PAUZE (inclusief posterbezoek) |
| 11.30 uur | Workshopronde I (meer informatie) |
| 1. Ruimte maken voor zingeving in gesprek – door Brechtje Hallo (geestelijk verzorger/ PhD, Dimence Groep) en Doeke Hendriks (sociaal pedagogisch werker, Dimence Groep Transfore) | |
| 2. De Maastrichtse benadering: van symptoombestrijding naar betekenisgeving – door Peter Oud (sociaal psychiatrisch verpleegkundige, Stemmenpoli Alkmaar / BuurtzorgT Team Dijk en Waard / Stichting Weerklank) en Renuka Chedi (ervaringsdeskundige /onafhankelijk clientondersteuner, Stichting Weerklank / Stichting MEE) | |
| 3. Samenwerking tussen psychiater en psycholoog bij afbouw antipsychotica: dat heeft zin! – door dr. Nienke Dekker (psychiater, Mentrum, onderdeel van Arkin) en Nancy Keune (gz-psycholoog in opleiding tot klinisch psycholoog, Mondriaan) | |
| 4. Spelen met verandering- The Mindsetter Game – door Gesa Döringer (ergotherapeut, IPS Jobcoach, ACT therapeut Amsterdam UMC, Zorglijn Vroege Psychose) | |
| 5. Betekenisgeving bij HAMLETT en eigen ervaring – Bram-Sieben Rosema (ervaringsdeskundige onderzoeksassistent, UMCG) | |
| 6. Herstel met behulp van natuur: ervaringsgerichte zingeving in de Groene Herstelgroep – Dimitri Tsitsipas (verpleegkundige in opleiding tot specialist, Parnassia groep) en Lisa Wijnholds (verpleegkundige in opleiding tot specialist, Parnassia groep) | |
| 7. Een Gedeeld Verhaal: aandacht voor het (levens)verhaal in de langdurige zorg – door Coco Egelie-Sprenger (ervaringsdeskundige) en Mirjam Goris (verpleegkundige) en Mariken de Koning (psychiater en senior-onderzoeker, Arkin onderzoek), Mentrum Herstelondersteunende Vervolgklinieken (onderdeel van Arkin) | |
| 8. Onderzoekspresentaties – Psychose tussen betekenisgeving en zingeving – Jacoba de Vries MA, Radboud Universiteit – In gesprek over existentiële zingeving met jongvolwassenen met psychose-kwetsbaarheid: een kwalitatieve studie – Marlous de Vries (geestelijk verzorger, PhD-kandidaat, Universiteit voor Humanistiek, GGZ Rivierduinen) – Meer dan een classificatie? Hoe mensen met een bipolaire stemmingsstoornis of schizofreniespectrum- of andere psychotische stoornis betekenis geven aan hun classificatie, en de rol van de geestelijke verzorger daarbij – Julia van Egmond (PhD-kandidaat, Tilburg University) |
|
| 12.30 uur | LUNCHPAUZE (inclusief posterbezoek) |
| 13.30 uur | Intermezzo |
| 13.45 uur | Psychose en zingeving: waan of zin? – door prof. dr. Arjan Braam, psychiater en bijzonder hoogleraar Universiteit voor Humanistiek Al van oudsher verwoorden personen met psychose die met de psychiatrie in aanraking komen dikwijls hun verschijnselen van psychose in spirituele termen. Zou je vandaag de dag moeten zeggen dat zij hun verschijnselen in ‘zingevingstermen’ uitdrukken? Met deze vraag op de achtergrond komen aan de orde: wanen met een religieus karakter, recente overzichtsstudies over psychose en spiritualiteit, en de ‘both/and’ benadering die de Zorgstandaard Zingeving in de psychische hulpverlening aanbeveelt. Zo ontstaan nieuwe, kritische onderzoeksvragen om de behandel- en herstelpraktijk beter te ondersteunen. |
| 14.15 uur | Workshopronde II (meer informatie) |
| 9. Van symptoom naar symbool – door Karin den Oudsten (ervaringsdeskundige, docent en therapeut, Praktijk Karin den Oudsten) | |
| 10. Van betekenis naar praktijk: samen leren over zingeving met een interactieve werkvorm – door Nika Oomen (netwerkcoördinator) Rianne Hanning (netwerkcoördinator), Akwa GGZ | |
| 11. Inzet verslavings-ervaringsdeskundigheid bij dubbele diagnose cliënten in langdurig klinische zorg – door Sander Hoedeman (ervaringsdeskundige), Koen Cornet (verpleegkundige) en Mariken de Koning (psychiater en senior-onderzoeker, Arkin onderzoek), Mentrum Herstelondersteunende Vervolgklinieken (onderdeel van Arkin) | |
| 12. Zingeving van naasten gaat voor die van hun dierbaren – door P. Roberto Doornebal-Bakker (psychiater, genetisch epidemioloog, naaste, patiënt, Arkin/UMCG) en Shiral Gangadin (postdoctoraal onderzoeker, UMC Groningen & Rob Giel Onderzoekcentrum) | |
| 13. Verbeter je leven met Virtual Reality – door Chris Geraets (universitair docent VR Mental Health Lab, Universitair Medisch Centrum Groningen) en Marieke Jongma (CEO, VRelax BV) | |
| 14. Ethische dilemma’s in de omgang met psychose – door Marc Rietveld (geestelijk verzorger, UMC Utrecht) en Carola van Alphen (voorzitter, Anoiksis) | |
| 15. Van ziekte naar zingeving: crustatieve zorg bij existentieel lijden in de context van ernstige persisterende psychiatrische aandoeningen – door dr. Marieke Roemeling-van Rhijn (klinisch geriater) en Arjon Glazenborg (ouderenpsychiater, directeur zorgbeleid en innovatie), Lentis | |
| 16. Onderzoekspresentaties – Samen zorg dragen voor veiligheid. Een diepteboring op basis van kernervaringen in situaties van onbegrepen gedrag – dr. Martine Noordegraaf (Lector Duurzame Zorg, Christelijke Hogeschool Ede) – Portraying Experience: Het gebruik van tekeningen als ondersteuning bij het onderzoeken van de ervaring van psychose en herstel – Stéphanie Dijkstra (gz-psycholoog i.o. Specialist en PhD-kandidaat, Amsterdam UMC) – Zorgbehoeften van mensen met psychose spectrum stoornissen op het gebied van zingeving – Wilma Swildens (senioronderzoeker, lector, Altrecht GGZ, Hogeschool Inholland) |
|
| 15.15 uur | PAUZE (inclusief posterbezoek) |
| 15.30 uur | Zingeving, coping en de spirituele competenties van de hulpverlener – door prof. dr. Hanneke Schaap-Jonker, hoogleraar klinische godsdienstpsychologie Vrije Universiteit Amsterdam en rector van het Kennisinstituut christelijke ggz (Eleos/ De Hoop) Zingeving en geloof omvatten meerdere dimensies van het leven en kunnen voor mensen met een psychotische aandoening een grote rol spelen in beloop en herstel. Deze lezing belicht de diverse functies die zingeving en geloof vervullen in dit proces. Belangrijke vraag hierbij is wat wetenschappelijke inzichten betekenen voor het professionele handelen. Welke spirituele competenties zijn hierbij onmisbaar, en hoe kunnen deze bijdragen aan goede zorg? |
| 16.00 uur | Afsluiten van de dag (uitreiking posterprijs) |
| 16.15 uur | Netwerken en hapje & drankje |
Posters
Het is mogelijk om postervoorstellen in te dienen tot uiterlijk 11 september, zie oproep.
Locatie
Antropia, Cultuur- en Congrescentrum
Landgoed de Reehorst
Hoofdstraat 8 (navigeren naar Stationsweg 15B, Oude Stationsweg 13 of navigeer naar Station Driebergen-Zeist)
3972 LA Driebergen
Accreditatie
Accreditatie wordt aangevraagd bij:
– FGzPt
– Kwaliteitsregister V&V
– Verpleegkundig Specialisten Register (VSR)
– Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP)
– Registerplein
Deelnamekosten
€295,-: voor medewerkers van bij Kenniscentrum Phrenos aangesloten organisaties
€365,-: voor overigen
€75,-: mensen met een minimum inkomen
€495,-: speciaal tarief voor psychiaters – inclusief 2 cliënten/naasten
Inschrijven
Inschrijven is mogelijk via het inschrijfformulier.
Groepskorting
Elk zesde persoon neemt gratis deel bij gelijktijdige inschrijving via dit formulier. Dit betekent dat de laagste deelname fee niet in rekening wordt gebracht.
Speciale Actie Psychiaters
Om de deelname van patiënten en familieleden te stimuleren roept de organisatie psychiaters weer op om de hogere fee van € 495,- euro te betalen. ‘Van dat extra geld kunnen twee cliënten of naasten deelnemen’, zegt Wim Veling, een van de dagvoorzitters. ‘Veel psychiaters vinden dat een goed idee en ze kunnen dat ook makkelijk betalen uit hun bijscholingsbudget.’
Donderdag, 12 november 2026
