Op zondag 24 mei was het Psychose Awareness Day. In de aanloop naar deze dag voerden Kenniscentrum Phrenos en het Netwerk Vroege Psychose een bewustwordingscampagne om de negatieve beeldvorming over psychose ter discussie te stellen. Phrenos werkte in deze campagne samen met andere organisaties. We publiceerden op LinkedIn verschillende ‘mythen over psychose’, en ontkrachtten deze door feit en fictie van elkaar te onderscheiden.
In de media
NOS Met het Oog op Morgen (NPO Radio 1) besteedde aandacht aan de Phrenos-campagne door een interview met Yvonne de Jong, klinisch psycholoog EDIT PsyQ en Youz, commissielid van Netwerk Vroege Psychose. Ze legt uit wat een psychose is, vertelt over psychotische ervaringen bij jongeren en gaat in op de meest voorkomende mythen over psychose, zoals ‘Mensen met een psychose zijn gevaarlijk’. Bekijk/beluister het fragment met Yvonne de Jong (8 min.)
Daarnaast maakte de KRO-NCRV een kort docu ‘Ben ik gevaarlijk?’ (12 min.). Deze korte docu in de serie ‘Zoekt’ gaat vooral in op het hardnekkige vooroordeel ‘alle mensen met een psychose zijn gevaarlijk’. Presentatrice Firoza gaat in gesprek met Jeffrey en Litsa, die terugblikken op hun psychotische ervaringen. In deze docu komt klinisch psycholoog Yvonne de Jong ook aan het woord.
Over de campagne
Een voorbeeld van een mythe is: “Mensen met een psychose zijn gevaarlijk”. Hier tegenover stellen we: “Mensen met een psychose zijn vaker slachtoffer dan dader”. Een tweede voorbeeld: “Mensen met een psychose zijn niet toerekeningsvatbaar.” Daartegenover stellen we: “De meeste mensen met een psychose hebben realiteitszin.” Een derde mythe: “Psychosen zijn zeldzaam”. In werkelijkheid hebben veel (jong)volwassenen psychotische ervaringen. De campagne heeft tot doel om zowel bij professionals in de zorg als bij het brede publiek een genuanceerder beeld over mensen met een psychose neer te zetten.
Psychose Awareness Day – zondag 24 mei
De campagne rondom Psychose Awareness Day (24 mei) is een initiatief van het Netwerk Vroege Psychose van Kenniscentrum Phrenos met steun van Mind, Psychosenet, Anoiksis, Ypsilon, Akwa GGZ en Gedachten Uitpluizen. Iedereen wordt uitgenodigd de mythen, met uitleg waarom het beeld niet klopt, verder te delen. De campagnematerialen (posters, brochure, afbeeldingen voor LinkedIn) zijn te downloaden via www.phrenos.nl/mythen-psychose
Misverstanden over psychose
Vaak kent men mensen met een psychose vooral uit de media, als verwarde personen die overlastgevend of gevaarlijk of gewelddadig gedrag vertonen. Maar het merendeel van de (jong)volwassenen met een psychotische kwetsbaarheid is níet gevaarlijk. Yvonne de Jong, klinisch psycholoog en gespecialiseerd in ‘bijzondere ervaringen’ bij jongeren vertelt hierover: ”Psychotische ervaringen komen gemiddeld bij 40% van de jeugd voor, waaronder het horen van stemmen. Er berust een taboe op waardoor jongeren er geen raad mee weten, en de kans op escalatie toeneemt. Het beste is om er gewoon over te praten, vaak heeft het te maken met trauma en/of stress”.
Nynke Boonstra, hoogleraar GGZ verpleegkunde aan het UMCU en voorzitter van het Netwerk Vroege Psychose, bevestigt dit: “Het is jammer dat er in onze maatschappij alleen gesproken wordt over psychosen als het uit de hand loopt. Dit maakt dat het stigma (negatief label) groot is, met als gevolg dat mensen vaak nog meer last hebben van deze negatieve beelden dan van de psychose.”
Destigmatisering
Laura Neijmeijer, onderzoeker destigmatisering bij Kenniscentrum Phrenos: “Vooroordelen bij psychische problemen zijn heel hardnekkig. Kenniscentrum Phrenos wil deze negatieve beelden ter discussie stellen. In een tijd van polarisatie, negatieve beeldvorming en verharding is het van belang deze misverstanden de wereld uit te helpen. We hopen dat deze campagne daaraan bijdraagt.” Nynke Boonstra, Yvonne de Jong en Laura Neijmeijer coördineren het Netwerk Vroege Psychose.
