Looptijd: 2025 – 2027
Opdrachtgever: ZonMw

Het implementatieproject Samen Leren bij Psychose is per 1 december 2025 van start gegaan en heeft een looptijd van 2 jaar. In deze periode worden 10 ggz-organisaties op inhoud en proces ondersteund bij het invoeren van een eigentijdse manier van psycho-educatie, die gebaseerd is op de principes van dialogisch en triadisch werken. Het project is een gezamenlijk initiatief van Ypsilon, Anoiksis, Kenniscentrum Phrenos en het Netwerk Vroege Psychose (NVP) en wordt gefinancierd door ZonMw.

Een nieuwe manier van psycho-educatie

Tussen 2021 en 2024 hebben verschillende kenniscentra  en cliënten- en naastenorganisaties hun krachten gebundeld en een nieuwe manier van psycho-educatie ontwikkeld. Zoals de naam aangeeft, is de module ‘Samen Leren bij een vroege psychose’ in aanvang specifiek ontwikkeld ten behoeve van mensen die op (relatief) jonge leeftijd een psychose hebben doorgemaakt.

Het doel van de module is om een open dialoog te faciliteren tussen cliënten én degenen die in het dagelijks leven nauw bij hen betrokken zijn (naastbetrokkenen) over de betekenis en de impact die de psychose voor hen gehad heeft.

Anders dan in de klassieke vormen van psycho-educatie, waarin het professionele perspectief leidend is, geldt in de nieuw ontwikkelde module het uitgangspunt dat de verschillende perspectieven gelijkwaardig en complementair zijn. Door op een open manier het gesprek aan te gaan ontstaat er ruimte voor een breder perspectief waarbij zowel cliënten, naasten als professionals leren van elkaar.

Doel van het implementatieproject

Met dit project worden 10 ggz-organisaties ondersteund bij het implementeren van de principes achter de nieuw ontwikkelde manier van psycho-educatie. Implementatie van de module Samen Leren bij een vroege psychose is dus geen doel op zich, maar een middel om dialogisch werken vorm en inhoud te geven, en daarmee recht te doen aan de perspectieven van cliënten, naasten als professionals als gelijkwaardige bronnen van kennis.

Het implementatieproject richt zich niet alleen op teams die gespecialiseerd zijn in de zorg voor mensen met vroege psychosen, maar ook op teams (zoals FACT- en gebiedsteams) die zorg bieden aan mensen met aanhoudende psychotische kwetsbaarheid en aan de slag willen met een andere manier van psycho-educatie gebaseerd op dialogisch en triadisch werken. De ervaringen die deze teams gedurende het project opdoen met de module ‘Samen leren bij vroege psychose’ zullen systematisch worden opgehaald en worden verwerkt in een aangepaste modulebeschrijving. Doordat het project zich richt op verschillende settingen van de specialistische GGZ kunnen ook cliënten met een aanhoudende psychotische kwetsbaarheid en hun naasten van deze nieuwe vorm van psycho-educatie profiteren.

Wat houdt deelname in?

Aan dit implementatieproject nemen 10 ggz-organisaties deel: KieN, GGZ Rivierduinen, Parnassia Groep, GGZ Oost Brabant, Mentrum, UMCG, GGZ Noord-Holland Noord, Antes, Pro Persona en Dimence. Deelname houdt in dat:

• de deelnemende organisatie minimaal één maar bij voorkeur twee pilotteams aanwijst die zich bezighouden met de zorg voor mensen met een vroege psychose of aanhoudende psychotische kwetsbaarheid en hun naasten;
• een afvaardiging van deze teams, bestaande uit minimaal een ervaringsdeskundige, een familie-ervaringsdeskundige (of naastbetrokkene met ervaringskennis) en een professional, gedurende de projectperiode deelneemt aan de bijeenkomsten van een lerend netwerk met andere deelnemende organisaties;
• de deelnemers aan het lerend netwerk worden getraind in de module ‘Samen leren bij vroege psychose’ en in de principes van dialogisch werken;
• de pilotteams een plan maken voor de inhoudelijke en organisatorische uitvoering van de module ‘Samen leren bij (vroege) psychose’;
• de pilotteams de module volgens het opgestelde plan uitvoeren; hierbij worden minimaal 20 cliënten en naastbetrokkenen per pilotteam bereikt;
• de pilotteams zich actief inzetten voor het bundelen, delen en verder verspreiden van de ervaringen, door deelname aan een vanuit het project te organiseren procesevaluatie en door actieve kennisoverdracht naar andere teams binnen de deelnemende organisatie;
• de pilotteams gedurende het project op inhoud en proces ondersteund worden vanuit een landelijk projectteam, bestaande uit een afvaardiging van Ypsilon, Anoiksis, Kenniscentrum Phrenos en het Netwerk Vroege Psychose (NVP).

Meer informatie?

Voor meer informatie over dit project kun je contact opnemen met Laura Neijmeijer, projectleider en senior onderzoeker van Kenniscentrum Phrenos.