Een op de tien mensen hoort stemmen. Vanuit Kenniscentrum Phrenos brengen we graag de film ‘Mijn woord tegen het mijne’ onder de aandacht. Interessant voor ggz-professionals en andere geïnteresseerden. De filmmakers nodigen hulpverleners uit om naar aanleiding van de film in gesprek te gaan over een passende zorg voor stemmenhoorders.

In ‘Mijn woord tegen het mijne’, op IDFA 2025 uitgeroepen tot Beste Nederlandse Documentaire, maken we kennis met vijf mensen die stemmen horen. De documentaire heeft verschillende prijzen gewonnen, onder andere een publieksprijs op het InScience Film Festival. De documentaire is een film van regisseur Maasja Ooms, bekend van Alicia, Rotjochies en Jason. De film neemt de kijker mee in hun belevingswereld. Allen gaan ze in gesprek waarbij hun innerlijke stemmen niet langer worden onderdrukt of genegeerd. In het Louis Hartlooper Complex in Utrecht was een nagesprek met Dirk Corstens en stemmenhoorder Rene, een van de hoofdrolspelers in de film. ‘Ons doel met de film is het taboe over stemmen horen doorbreken’.

• Bekijk waar de film te zien is (website CineDeli)

Een andere benadering

De film is indrukwekkend omdat psychiater Dirk Corstens in gesprek gaat met 5 mensen die stemmen horen, maar ook met de stemmen zelf: ‘Wat wil je bereiken?’ vraagt hij aan een stem die steeds iemand kleineert. Later in de film stimuleert hij de stemmenhoorders om weer zelf de regie over de stemmen terug te pakken. De gesprekken zijn indringend. De gesprekken zijn indringend, vanwege het intieme en nabije camerawerk en het respect en vertrouwen dat in alles tot uiting komt.

In gesprek met de stemmen

Rene vertelt dat deze andere benadering hem enorm geholpen heeft. 7 jaar geleden werd hij opgenomen vanwege heftige en vernietigende stemmen in zijn hoofd. Hij was in crisis. Maar zijn ervaringen bij deze opname waren niet positief. ‘Als ik over de stemmen begon, kreeg ik antipsychotica, maar het hielp niet echt. Pas toen iemand van Lister GGZ echt naar me ging luisteren, en met me in gesprek ging over de stemmen, veranderde er iets. Eén van de stemmen vertelde – ik was in een soort trance – over een traumatische ervaring.’ De gesprekken over de stemmen leidden uiteindelijk tot echt herstel. Rene heeft de stemmen nu nog wel, maar als geroezemoes op de achtergrond. Het gaat weer stukken beter met hem.

Misverstand: geen therapie

Dirk Corstens zet een misverstand recht: ‘De film is geen therapie. We hebben stemmenhoorders uitgenodigd om mee te doen. Degene die zich meldden, wilden meewerken om het taboe over stemmen horen te doorbreken. Er zijn ook duidelijke afspraken met ze gemaakt, bijvoorbeeld over wat ze wel of niet over eerdere trauma’s wilden vertellen.’ Dat verklaart dat bepaalde vragen ook niet beantwoord worden. Er is in totaal 100 uur gefilmd. Er is dus flink in het materiaal geknipt. De montages zorgen voor indringende portretten.

In Nederland zijn verschillende stemmenpoli’s, in Groningen, Utrecht en Alkmaar (met Dirk Corstens), en Steunpunten Stemmen Horen. De benadering verschilt. Dirk Corstens: ‘Vaak zijn hulpverleners bang om met een stem in contact te gaan of erover te praten.’

Betekenisvolle ervaring

Barbara Stringer, directeur Phrenos: ‘Vanuit Phrenos zijn we blij dat dit onderwerp met de film bredere aandacht krijgt. Het is belangrijk dat het horen van stemmen wordt gezien in al zijn variatie en als betekenisvolle ervaring. Hier oprecht nieuwsgierig te zijn zonder het direct te reduceren tot symptoom doet recht aan bijzondere ervaringen die heel veel mensen hebben. Ik was in de eerste meet-up bijeenkomst opnieuw geraakt door de diepe pijn bij mensen met deze ervaringen en hun naasten wanneer dit ruimere luisteren naar deze ervaringen wordt afgesloten.’

Podcast

Beluister de Podcast van de Publieke Tribune over Stemmen in je hoofd (Nporadio1) met Dirk Corstens (psychiater) en stemmenhoorders Saskia Storimans en Demi Bouwman-van Veen.

Impact-bijeenkomsten – in gesprek over betere zorg voor stemmenhoorders

Naast de bioscoopfilm worden er een reeks Impact-bijeenkomsten georganiseerd. Erg waardevol voor ggz-professionals en andere betrokken hulpverleners. Tijdens deze bijeenkomsten gaan zorgprofessionals, stemmenhoorders en beleidsmakers – naar aanleiding van de film – in gesprek over de huidige benadering van stemmen horen.

Veel stemmenhoorders voelen zich namelijk niet gezien in het huidige zorgsysteem. Tijdens deze Meet-Up bevragen we de status quo, om zo het debat te openen over wat humane, passende en pluriforme zorg voor stemmenhoorders werkelijk betekent. Phrenos zal ook deelnemen aan deze bijeenkomsten. Ook betrokken hulpverleners die met andere methodes en benaderingen werken, zijn van harte welkom. Deelname is gratis.

• 28 maart Meet Up in den Haag Grey Spaces 13-15 uur
• 18 april MEET UP Utrecht 13-15 uur Locatie: Social Impact Factory, Vredenburg 40, 3511 BD, Utrecht.
• 25 april Meet Up ITW, Neveritaweg 15, 1033 WC (NDSM terrein Amsterdam). 14-16 uur
• 12 mei Meet UP Film Deventer Film + IMPACT BIJEENKOMST vanaf 2015 uur (wordt een latertje!)

Je kunt je aanmelden voor de impactbijeenkomsten via dit formulier.

Na afloop van de Meet-Up wordt alle kennis en aanbevelingen verzameld en teruggeven aan het veld.

Lerend Netwerk Vroege Psychose

In het lerend Netwerk Vroege Psychose delen zorgprofessionals kennis en ervaringen over psychosezorg. Lees meer en meld je aan voor het Netwerk Vroege Psychose.